DIAGNOSTYKA

Sen to złożony proces fizjologiczny, kluczowy dla funkcjonowania układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, hormonalnego i odpornościowego. W diagnostyce zaburzeń snu stosuje się dwa główne badania: polisomnografię i poligrafię.

    Polisomnografia (PSG)

    Definicja:
    Polisomnografia to kompleksowe badanie snu, wykonywane zazwyczaj w warunkach laboratoryjnych, umożliwiające ocenę architektury snu oraz funkcji neurologicznych, oddechowych i kardiologicznych.

    Monitorowane parametry:

    • EEG (elektroencefalografia) – aktywność mózgu
    • EOG (elektrookulografia) – ruchy gałek ocznych
    • EMG (elektromiografia) – napięcie mięśniowe
    • EKG (elektrokardiografia) – rytm serca
    • Ruchy klatki piersiowej i brzucha
    • Przepływ powietrza przez nos i usta
    • Pozycja ciała
    • Saturacja (SpO2)
    • Chrapanie i dźwięki oddechowe

    Miejsce wykonywania:
    Laboratorium snu (placówka medyczna)

    Wskazania:

    • Podejrzenie obturacyjnego bezdechu sennego
    • Diagnostyka narkolepsji, parasomnii, zespołu niespokojnych nóg
    • Nadmierna senność dzienna
    • Monitorowanie terapii CPAP lub BiPA

    Poligrafia (PG)

    Definicja:
    Poligrafia to uproszczona forma badania snu, koncentrująca się na ocenie parametrów oddechowych i saturacji. Nie obejmuje badania aktywności mózgu ani faz snu.

    Monitorowane parametry:

    • Przepływ powietrza przez nos
    • Ruchy klatki piersiowej i brzucha
    • Pozycja ciała
    • Saturacja (SpO2)
    • Chrapanie

    Miejsce wykonywania:
    Dom pacjenta lub placówka medyczna

    Wskazania:

    • Podejrzenie bezdechu sennego u pacjentów bez współistniejących schorzeń neurologicznych lub kardiologicznych
    • Monitorowanie skuteczności leczenia

      PORÓWNANIE BADAŃ

      Cecha Polisomnografia (PSG) Poligrafia (PG)
      Zakres badania Pełna ocena snu, neurologiczna Parametry oddechowe i saturacja
      Analiza EEG i faz snu Tak Nie
      Diagnostyka neurologiczna Tak Nie
      Diagnostyka serca Tak (EKG) Zazwyczaj nie
      Miejsce badania Laboratorium Dom lub placówka
      Komfort pacjenta Niższy Wyższy
      Koszt Wyższy Niższy
      Czas badania i analiza Dłuższy Krótszy

      Kiedy stosować które badanie

      Poligrafia – jako badanie przesiewowe u pacjentów z wysokim ryzykiem obturacyjnego bezdechu sennego, bez istotnych chorób towarzyszących.

      Polisomnografia – w przypadkach wymagających dokładnej diagnostyki, w tym w zaburzeniach neurologicznych, kardiologicznych, parasomniach, narkolepsji, w diagnostyce u dzieci oraz w przypadku niejednoznacznych wyników poligrafii.

       Znaczenie kliniczne

      Zaburzenia snu, zwłaszcza obturacyjny bezdech senny, są istotnym czynnikiem ryzyka dla nadciśnienia tętniczego, zaburzeń rytmu serca, cukrzycy typu 2, udarów, depresji i pogorszenia funkcji poznawczych.

      Wczesne rozpoznanie i leczenie (np. CPAP) może znacząco poprawić jakość życia oraz zmniejszyć ryzyko powikłań.