DIAGNOSTYKA
Sen to złożony proces fizjologiczny, kluczowy dla funkcjonowania układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, hormonalnego i odpornościowego. W diagnostyce zaburzeń snu stosuje się dwa główne badania: polisomnografię i poligrafię.
Polisomnografia (PSG)
Definicja:
Polisomnografia to kompleksowe badanie snu, wykonywane zazwyczaj w warunkach laboratoryjnych, umożliwiające ocenę architektury snu oraz funkcji neurologicznych, oddechowych i kardiologicznych.
Monitorowane parametry:
- EEG (elektroencefalografia) – aktywność mózgu
- EOG (elektrookulografia) – ruchy gałek ocznych
- EMG (elektromiografia) – napięcie mięśniowe
- EKG (elektrokardiografia) – rytm serca
- Ruchy klatki piersiowej i brzucha
- Przepływ powietrza przez nos i usta
- Pozycja ciała
- Saturacja (SpO2)
- Chrapanie i dźwięki oddechowe
Miejsce wykonywania:
Laboratorium snu (placówka medyczna)
Wskazania:
- Podejrzenie obturacyjnego bezdechu sennego
- Diagnostyka narkolepsji, parasomnii, zespołu niespokojnych nóg
- Nadmierna senność dzienna
- Monitorowanie terapii CPAP lub BiPA
Poligrafia (PG)
Definicja:
Poligrafia to uproszczona forma badania snu, koncentrująca się na ocenie parametrów oddechowych i saturacji. Nie obejmuje badania aktywności mózgu ani faz snu.
Monitorowane parametry:
- Przepływ powietrza przez nos
- Ruchy klatki piersiowej i brzucha
- Pozycja ciała
- Saturacja (SpO2)
- Chrapanie
Miejsce wykonywania:
Dom pacjenta lub placówka medyczna
Wskazania:
- Podejrzenie bezdechu sennego u pacjentów bez współistniejących schorzeń neurologicznych lub kardiologicznych
- Monitorowanie skuteczności leczenia
PORÓWNANIE BADAŃ
| Cecha | Polisomnografia (PSG) | Poligrafia (PG) |
|---|---|---|
| Zakres badania | Pełna ocena snu, neurologiczna | Parametry oddechowe i saturacja |
| Analiza EEG i faz snu | Tak | Nie |
| Diagnostyka neurologiczna | Tak | Nie |
| Diagnostyka serca | Tak (EKG) | Zazwyczaj nie |
| Miejsce badania | Laboratorium | Dom lub placówka |
| Komfort pacjenta | Niższy | Wyższy |
| Koszt | Wyższy | Niższy |
| Czas badania i analiza | Dłuższy | Krótszy |
Kiedy stosować które badanie
Poligrafia – jako badanie przesiewowe u pacjentów z wysokim ryzykiem obturacyjnego bezdechu sennego, bez istotnych chorób towarzyszących.
Polisomnografia – w przypadkach wymagających dokładnej diagnostyki, w tym w zaburzeniach neurologicznych, kardiologicznych, parasomniach, narkolepsji, w diagnostyce u dzieci oraz w przypadku niejednoznacznych wyników poligrafii.
Znaczenie kliniczne
Zaburzenia snu, zwłaszcza obturacyjny bezdech senny, są istotnym czynnikiem ryzyka dla nadciśnienia tętniczego, zaburzeń rytmu serca, cukrzycy typu 2, udarów, depresji i pogorszenia funkcji poznawczych.
Wczesne rozpoznanie i leczenie (np. CPAP) może znacząco poprawić jakość życia oraz zmniejszyć ryzyko powikłań.



